Uyuşturucu kullanan kişi tedaviye zorlanır mı? Rehabilitasyon süreci nasıl işler? Kartal’da denetimli serbestlik alan biri psikolojik destek almak zorunda mı? Maltepe’de yakalanan bir kişi hastaneye mi yatırılır? Pendik ve Kadıköy gibi bölgelerde uyuşturucu kullanıcılarına hangi kurumlar bakar? İstanbul Anadolu Adliyesi bu süreçleri nasıl yönetir?
2025 yılı itibarıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişilere yönelik tedavi ve rehabilitasyon, ceza hukukunun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Türk Ceza Kanunu’nun 191. maddesi ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109. maddesi uyarınca, mahkemeler kişiyi cezaevine göndermek yerine denetimli serbestlik ve tedavi şartı getirebilir. İstanbul Anadolu Yakası’nda Kartal başta olmak üzere Kadıköy, Maltepe ve Pendik ilçelerinde yaşayan bireyler için bu uygulama hem bir yükümlülük hem de topluma dönüşün anahtarıdır.
Rehabilitasyon Süreci Nasıl İşler?
Uyuşturucu kullanımından dolayı işlem gören kişilere, eğer ilk kez suç işlenmişse dava açılmadan önce ya da dava süresince 5 yıl denetimli serbestlik uygulanır. Bu sürecin bir parçası olarak kişinin:
- Belirli aralıklarla idrar ve kan testi yaptırması
- Psikososyal destek programlarına katılması
- Rehabilitasyon seanslarına gitmesi
- Bağımlılık düzeyine göre AMATEM gibi sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesi
- Gerekirse yatarak tedavi alması
zorunludur. Mahkeme bu yükümlülüklerin tamamını ya da bir kısmını kişiye tebliğ eder.
Rehabilitasyon Süreci Aşamaları (Tablo)
| Aşama | Uygulama |
|---|---|
| İlk Yakalama | Kişi TCK 191 kapsamında işlem görür |
| Savcılık Kararı | Denetimli serbestlik uygulanır, yükümlülükler belirlenir |
| Psikolojik Değerlendirme | Bağımlılık düzeyi tespit edilir |
| Tedavi Süreci | AMATEM veya psikiyatri uzmanı eşliğinde terapi ve danışmanlık başlatılır |
| İzleme ve Raporlama | Katılım belgeleri ve test sonuçları dosyaya işlenir |
| Sürecin Tamamlanması | 5 yıl sonunda yükümlülükler yerine getirilirse dava açılmaz |
İstanbul Anadolu Yakası’nda Uygulama
- Kartal Denetimli Serbestlik Müdürlüğü, uyuşturucu kullanıcılarının denetim sürecini yönetir
- Maltepe, Pendik ve Kadıköy ilçelerinden gelen vakalar için yönlendirmeler Kartal’daki sisteme bağlanır
- Kartal AMATEM, bağımlılık seviyesi yüksek olan bireylerin yatarak tedavi aldığı en yetkin kurumlardan biridir
- Mahkeme tarafından zorunlu görülen durumlarda tedaviye katılmayan kişi hakkında doğrudan dava açılır ve sabıka riski doğar
Sık Sorulan Sorular
Tedaviye gitmek zorunlu mu?
Evet. Mahkeme ya da savcılık kararıyla belirtilen yükümlülüklere uymak yasal zorunluluktur.
Testlerde uyuşturucu pozitif çıkarsa ne olur?
Yükümlülüğün ihlali sayılır. Tekrar edilirse dava açılır, ceza alma riski doğar.
Rehabilitasyon sürecinde hastaneye yatmak zorunlu mu?
Hayır. Hafif düzeyli vakalar ayakta tedavi görebilir. Ancak bağımlılık varsa yatarak tedavi istenebilir.
Psikolojik destek görüşmeleri kaç defa yapılır?
Kişinin durumuna göre değişir. Genellikle 10–20 seans arasında değişen bireysel ya da grup terapileri uygulanır.
Yükümlülüklere uyarsam sabıka kaydı oluşur mu?
Hayır. Süreci başarıyla tamamlarsanız dosya düşer, adli sicilinize işlenmez.
Uyuşturucu kullanan kişiler hakkında ceza hukukunun öncelikli amacı cezalandırmak değil, topluma kazandırmak ve tekrar suç işlemesini önlemektir. Bu doğrultuda denetimli serbestlik kapsamında uygulanan rehabilitasyon süreci, hem yasal bir yükümlülük hem de bir fırsattır. İstanbul Anadolu Adliyesi’nin uygulamalarında, yükümlülüklere eksiksiz uyan kişilerin hiçbir ceza almadan süreçten çıkabildiği görülmektedir. Bu nedenle, uyuşturucu kullanımı nedeniyle işlem gören bireylerin, uzman desteğiyle bu süreci dikkatle ve bilinçle yürütmeleri büyük önem taşır.
Bir yanıt yazın