Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma konusunda ve boşanmanın hukuki sonuçlarında ortak iradeye sahip olduğu dava türüdür. Bu sürecin en önemli belgesi ise anlaşmalı boşanma protokolüdür. Protokol yalnızca tarafların boşanmayı kabul ettiğini gösteren kısa bir metin değildir. Velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı, ziynet eşyaları, çocukla kişisel ilişki ve tarafların birbirlerinden başka talepte bulunup bulunmadığı gibi birçok konu bu belgede açık şekilde düzenlenir.
Kadıköy’de boşanma süreci yürüten eşler açısından da protokolün eksiksiz hazırlanması önem taşır. Tarafların bugün üzerinde anlaştığı bir husus, metinde belirsiz bırakılırsa ileride yeni bir uyuşmazlığa dönüşür. Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken yalnızca “hızlı boşanma” amacıyla hareket edilmemeli, boşanma sonrasında doğacak hukuki sonuçlar da dikkate alınmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda anlaşmaları ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin ortak bir düzenleme yapmaları halinde uygulanır.
Türk Medeni Kanunu’na göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi mümkündür. Ancak yalnızca boşanmayı kabul etmek yeterli değildir. Tarafların boşanmanın sonuçları konusunda da anlaşması gerekir.
Mahkeme, tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirir ve protokoldeki düzenlemeleri uygun bulursa boşanmaya karar verir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Neden Önemlidir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın hangi koşullarda gerçekleşeceğini belirleyen temel metindir.
Tarafların yalnızca “boşanmayı kabul ediyoruz” demesi yeterli değildir. Boşanma sonrasında çocukların kimde kalacağı, nafaka ödenip ödenmeyeceği, tazminat talebi bulunup bulunmadığı, ziynet eşyalarının durumu ve malvarlığına ilişkin anlaşmalar açıkça yazılmalıdır.
Eksik veya çelişkili hazırlanan protokol, boşanma sonrasında yeni davalara neden olur.
Örneğin “tarafların birbirinden mal talebi yoktur” şeklindeki tek cümle, mal rejiminin tasfiyesi bakımından her zaman yeterli açıklık sağlamaz. Hangi malvarlığı unsurlarının kapsam dışında bırakıldığı veya hangi haklardan feragat edildiği net biçimde belirlenmelidir.
Protokolde Tarafların Kimlik Bilgileri Yer Almalıdır
Anlaşmalı boşanma protokolünde eşlerin adı, soyadı ve kimlik bilgileri açık şekilde yazılır.
Davanın hangi mahkemede görüleceği biliniyorsa dosya bilgileri de protokole eklenir.
Tarafların evlilik tarihi, ortak çocukların kimlik bilgileri ve protokolün hangi boşanma davasına ilişkin olduğu açıkça belirtilir.
Belgenin başında bu bilgilerin bulunması, protokolün hangi hukuki ilişkiye ait olduğunu tereddütsüz hale getirir.
Boşanma İradesi Açık Şekilde Yazılmalıdır
Protokolde tarafların boşanma konusunda ortak iradeye sahip olduğu açıkça belirtilmelidir.
Eşlerden birinin boşanmayı şartlı kabul ettiği izlenimini veren ifadeler kullanılmamalıdır.
Örneğin:
“Taraflar karşılıklı olarak boşanmayı kabul etmektedir.”
şeklinde açık bir düzenleme yapılır.
Boşanmanın başka bir ödeme, devir veya gelecekte gerçekleşecek belirsiz bir işleme bağlanması uygulamada sorun yaratır.
Velayet Nasıl Düzenlenir?
Tarafların ortak çocukları varsa velayet protokolün en önemli başlıklarından biridir.
Çocuğun velayetinin hangi ebeveyne bırakılacağı açıkça yazılır. Ancak tarafların bu konuda anlaşması mahkemeyi mutlak şekilde bağlamaz. Mahkeme çocuğun üstün yararını esas alır.
Velayetin anneye veya babaya bırakılması yanında diğer ebeveyn ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişki de düzenlenmelidir.
Çocuğun yaşı, eğitim düzeni ve günlük yaşamı dikkate alınarak uygulanabilir bir düzenleme yapılması gerekir.
Çocukla Kişisel İlişki Nasıl Belirlenir?
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasındaki görüşme düzeni mümkün olduğunca açık yazılmalıdır.
“Baba istediği zaman çocuğu görebilir” gibi belirsiz ifadeler ileride ciddi uyuşmazlık doğurur.
Bunun yerine hafta sonları, bayramlar, yarıyıl tatili ve yaz tatili bakımından açık bir sistem kurulması gerekir.
Örneğin ayın belirli hafta sonları, belirli saat aralıkları ve tatil dönemleri net şekilde yazılır.
Taraflar arasında iletişim güçlü olsa bile hukuki metnin belirsiz bırakılması doğru değildir. Bugünkü iyi ilişki gelecekte aynı şekilde devam etmeyebilir.
İştirak Nafakası
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması gerekir.
Bu kapsamda iştirak nafakası düzenlenir.
Protokolde aylık nafaka miktarı, ödeme tarihi ve ödeme şekli açıkça yazılmalıdır.
Nafakanın her ayın hangi gününde ödeneceği ve hangi hesaba yatırılacağı düzenlenirse ileride ödeme konusunda tartışma çıkmaz.
Nafakanın artış oranı da protokolde belirlenir. Örneğin belirli bir ekonomik göstergeye göre yıllık artış öngörülür.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine, kanuni şartların bulunması halinde yoksulluk nafakası kararlaştırılır.
Taraflardan biri nafaka talep ediyorsa miktar ve ödeme şartları açıkça yazılmalıdır.
Tarafların karşılıklı olarak yoksulluk nafakası talep etmeyeceği yönünde anlaşması da protokole açık biçimde geçirilmelidir.
Burada kullanılan ifadeler önemlidir. Nafakadan feragat edilmesinin ileride doğuracağı sonuçlar taraflar tarafından bilinmelidir.
Maddi ve Manevi Tazminat
Anlaşmalı boşanma protokolünde tarafların maddi ve manevi tazminat konusunda anlaşması gerekir.
Taraflardan biri diğerinden belirli miktarda tazminat alacaksa bu tutar açıkça yazılır.
Ödeme tarihi, taksitlendirme varsa taksit miktarları ve ödeme yöntemi de belirlenir.
Tarafların birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmeyeceği durumda da bu husus açıkça protokole yazılmalıdır.
Genel ve yoruma açık ifadeler kullanılmamalıdır.
Mal Paylaşımı Protokolde Düzenlenebilir mi?
Eşler mal paylaşımına ilişkin hususları da anlaşmalı boşanma protokolünde düzenler.
Ancak bu bölüm dikkatle hazırlanmalıdır.
Taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket payları ve diğer malvarlığı değerleri bakımından tarafların hangi haklardan vazgeçtiği açık olmalıdır.
“Tarafların birbirinden mal talebi yoktur” şeklindeki kısa bir cümle, malvarlığının önemli olduğu dosyalarda yeterli açıklık sağlamaz.
Özellikle taşınmaz devri yapılacaksa taşınmazın tapu bilgileri açık şekilde yazılır. Devrin ne zaman yapılacağı ve masrafların kim tarafından karşılanacağı belirlenir.
Ziynet Eşyaları
Düğünde takılan ziynet eşyaları anlaşmalı boşanmalarda ayrıca değerlendirilmelidir.
Taraflar ziynet eşyalarının kimde kalacağı veya bir bedel ödenip ödenmeyeceği konusunda anlaşır.
Ziynetlerle ilgili hiçbir talep bulunmayacaksa bu durum açık şekilde protokole yazılır.
Aksi halde taraflardan biri boşanma sonrasında ziynet alacağı davası açabilir.
Bu nedenle ziynet konusunun “nasıl olsa anlaştık” düşüncesiyle protokol dışında bırakılması doğru değildir.
Ev Eşyaları ve Kişisel Eşyalar
Tarafların birlikte yaşadığı konutta bulunan ev eşyalarının kime ait olduğu veya nasıl paylaşılacağı da protokole yazılır.
Beyaz eşya, mobilya, elektronik eşya ve kişisel eşyalar bakımından anlaşmazlık bulunuyorsa bunlar tek tek belirlenir.
Tarafların bu konuda birbirlerinden herhangi bir talebi bulunmayacaksa açık bir feragat hükmü düzenlenir.
Özellikle değerli eşya ve kişisel mallarda belirsizlik bırakılmamalıdır.
Aile Konutunun Durumu
Tarafların birlikte yaşadığı konut kiralıksa kira ilişkisinin kim tarafından sürdürüleceği değerlendirilir.
Taşınmaz taraflardan birine aitse diğer tarafın ne zaman çıkacağı açıkça belirlenebilir.
Ortak mülkiyette bulunan taşınmaz bakımından ise satış, devir veya kullanım şartları düzenlenir.
Bu hususun protokolde açık bırakılması boşanma sonrasında tahliye veya kullanım uyuşmazlığı yaratır.
Ortak Borçlar
Anlaşmalı boşanma protokolünde yalnızca mallar değil, borçlar da değerlendirilmelidir.
Ortak kredi, kredi kartı borcu, konut kredisi veya tarafların birlikte üstlendiği diğer borçların kim tarafından ödeneceği belirlenir.
Ancak tarafların kendi aralarında yaptığı düzenleme, her durumda bankayı veya üçüncü kişiyi bağlamaz.
Örneğin kredi sözleşmesinde iki eş de borçluysa, protokolde “borcu eşlerden biri ödeyecektir” yazılması bankanın diğer eşe başvurmasını otomatik olarak engellemez.
Bu nedenle üçüncü kişilere karşı doğan sorumluluk ayrıca değerlendirilmelidir.
Protokolde Feragat Hükümleri
Anlaşmalı boşanma protokollerinde sık kullanılan hükümlerden biri tarafların birbirlerinden başka hak ve alacak talep etmeyeceğine ilişkin düzenlemedir.
Bu tür feragat hükümleri çok geniş yazıldığında ciddi sonuç doğurur.
Tarafın hangi haktan vazgeçtiğini bilmesi gerekir.
Özellikle mal rejimi, ziynet, tazminat ve nafaka bakımından feragat hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Standart bir internet şablonundaki genel feragat maddesinin hiçbir inceleme yapılmadan kullanılması doğru değildir.
Protokol Sonradan Değiştirilebilir mi?
Mahkeme boşanmaya karar vermeden önce taraflar protokol üzerinde değişiklik yapar.
Mahkeme de özellikle çocukların menfaatine ilişkin düzenlemelerde değişiklik talep eder.
Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ise her hüküm aynı şekilde değiştirilemez.
Velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki gibi çocukla ilgili konular şartların değişmesi halinde yeniden dava konusu olur.
Buna karşılık tarafların malvarlığına ilişkin kesin feragatleri veya tamamlanmış devirleri farklı hukuki sonuç doğurur.
Bu nedenle protokol hazırlanırken yalnızca bugünkü şartlar değil, hükümlerin gelecekteki etkisi de düşünülmelidir.
Anlaşmalı Boşanmada Duruşmaya Katılmak Gerekir mi?
Anlaşmalı boşanmada hâkim eşleri bizzat dinler.
Bunun nedeni tarafların boşanma ve protokol konusundaki iradelerinin serbest olup olmadığını tespit etmektir.
Bu nedenle yalnızca protokolün imzalanması yeterli değildir.
Tarafların duruşmada protokolü kabul ettiklerini ve boşanmak istediklerini açıklamaları gerekir.
Taraflardan birinin protokol hükümlerini kabul etmediğini söylemesi halinde anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanmaya göre daha kısa sürede sonuçlanır.
Ancak sürenin ne kadar olacağı mahkemenin iş yoğunluğu, duruşma günü ve dosyanın eksiksiz hazırlanmasına göre değişir.
Dilekçe, protokol ve diğer gerekli belgeler doğru hazırlanmışsa süreç daha düzenli ilerler.
Mahkemenin protokolde eksiklik görmesi veya tarafların duruşmada farklı beyanda bulunması süreci uzatır.
Hazır Protokol Kullanmak Doğru mu?
İnternette çok sayıda anlaşmalı boşanma protokolü örneği bulunur.
Ancak her evlilik aynı malvarlığına, aynı çocuk düzenine ve aynı ekonomik koşullara sahip değildir.
Bir dosyada yeterli olan hüküm başka bir dosyada ciddi hak kaybı yaratır.
Özellikle taşınmaz, araç, şirket payı, yüksek miktarda nafaka veya tazminat bulunan dosyalarda standart protokol kullanılması doğru değildir.
Protokol, tarafların gerçek durumuna göre hazırlanmalıdır.
Protokolde En Sık Yapılan Hatalar
Anlaşmalı boşanma protokolünde en sık yapılan hata, tarafların her konuda anlaşmış olduğunu düşünerek ayrıntıları yazmamaktır.
Belirsiz velayet ve kişisel ilişki hükümleri, ödeme tarihi belirtilmeyen nafaka, açıkça tanımlanmayan mal paylaşımı ve kapsamı belli olmayan feragat hükümleri ileride yeni uyuşmazlıklar doğurur.
Bir başka hata ise protokolde yer alan hükümlerin fiilen uygulanabilir olup olmadığının düşünülmemesidir.
Örneğin devri hukuken veya fiilen mümkün olmayan bir malın belirli tarihte devredileceğinin yazılması, boşanma sonrasında ayrı bir sorun yaratır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü İmzalanmadan Önce Nelere Bakılmalıdır?
Protokol imzalanmadan önce tarafların tüm hükümleri tek tek okuması gerekir.
Nafaka miktarı, artış şartı, çocukla görüşme düzeni, tazminat, ziynet, taşınmaz ve araçlar, banka hesapları ve ortak borçlar ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Tarafların sözlü olarak anlaştığı ancak protokolde bulunmayan bir hususa güvenilmemelidir.
Hukuken sonuç doğurması istenen anlaşmaların açık şekilde metne geçirilmesi gerekir.
Kadıköy’de Anlaşmalı Boşanma Süreci
Kadıköy’de anlaşmalı boşanma süreci yürütmek isteyen eşler açısından da temel mesele davanın nerede açılacağından önce protokolün doğru hazırlanmasıdır.
Boşanma davalarında yetkili mahkeme Türk Medeni Kanunu’ndaki kurallara göre belirlenir. Bir hukuk bürosunun Kadıköy’de bulunması, davanın her durumda Kadıköy’de görüleceği anlamına gelmez.
Tarafların yerleşim yerleri ve son birlikte yaşadıkları yer dikkate alınarak yetkili mahkeme belirlenir.
Kadıköy’de bulunan Göney Hukuk ve Danışmanlık tarafından anlaşmalı boşanma sürecinde protokolün hazırlanması, dava dilekçesinin düzenlenmesi ve dosyanın hukuki açıdan değerlendirilmesi konusunda avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.
Boşanma sürecinin genel hukuki çerçevesi, nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı hakkında ayrıntılı bilgi için Kadıköy Boşanma Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlanırken Hukuki Destek
Anlaşmalı boşanmanın tarafların uzlaşmış olması nedeniyle kolay bir hukuki işlem olduğu düşünülür. Oysa protokolde yapılan bir hata, boşanmanın tamamlanmasından yıllar sonra dahi yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden olur.
Bu nedenle protokol hazırlanırken yalnızca boşanma kararının alınmasına değil, boşanma sonrasındaki hukuki ilişkinin mümkün olduğunca açık hale getirilmesine odaklanmak gerekir.
Çocukların durumu, nafaka, tazminat, malvarlığı, ziynet ve ortak borçlar bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Göney Hukuk ve Danışmanlık, Kadıköy’de bulunan hukuk bürosunda anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları ile aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
İnternet sitesinde yer alan açıklamalar genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Anlaşmalı boşanma protokolünde yer alması gereken hükümler, tarafların çocukları, malvarlığı, ekonomik durumları ve üzerinde anlaştıkları hususlara göre belirlenir.
Bir yanıt yazın